આરટીઈ પ્રવેશ પ્રક્રિયામાં બેદરકારીનો વિવાદ: જામનગરમાં બે વિદ્યાર્થીઓ પ્રવેશથી વંચિત, એનએસયુઆઈની રજૂઆત

જામનગર શહેર જિલ્લા એનએસયુઆઈ અને યુથ કોંગ્રેસ દ્વારા આરટીઈ વર્ષ 2026-27ની પ્રવેશ પ્રક્રિયામાં થયેલી ગંભીર બેદરકારી મુદ્દે જિલ્લા શિક્ષણાધિકારી કચેરીને લેખિત રજૂઆત કરવામાં આવી છે. રજૂઆતમાં જણાવાયું છે કે જિલ્લા કક્ષાની વેરિફિકેશન પ્રક્રિયામાં થયેલી ભૂલોને કારણે બે વિદ્યાર્થીઓ આરટીઈ હેઠળ મળનારા પ્રવેશથી વંચિત રહી ગયા છે. આ મામલો સામે આવતા વાલીઓમાં રોષ જોવા મળી રહ્યો છે અને શિક્ષણ વિભાગની કામગીરી સામે અનેક પ્રશ્નો ઊભા થયા છે.

એનએસયુઆઈના આગેવાનોના જણાવ્યા મુજબ જામનગરમાં છેલ્લા ઘણા વર્ષોથી ગરીબ અને મધ્યમવર્ગીય પરિવારોના બાળકોને આરટીઈ હેઠળ ખાનગી શાળાઓમાં પ્રવેશ મળે તે માટે નિઃશુલ્ક ફોર્મ ભરવાની સેવા આપવામાં આવે છે. દર વર્ષે મોટી સંખ્યામાં વાલીઓ આ સેવા લે છે. પરંતુ આ વખતે જિલ્લા કક્ષાની વેરિફાયર ટીમ દ્વારા કરવામાં આવેલી ગંભીર બેદરકારીને કારણે બે વિદ્યાર્થીઓનું ભવિષ્ય અંધકારમય બન્યું હોવાનું જણાવાયું છે.

પ્રથમ કેસમાં એક વિદ્યાર્થીએ ઓનલાઇન ફોર્મ ભરતી વખતે ભૂલથી પોતાની કેટેગરી અનુસૂચિત જાતિ અથવા અનુસૂચિત જનજાતિ તરીકે પસંદ કરી દીધી હતી. જ્યારે વિદ્યાર્થી દ્વારા અપલોડ કરાયેલ દસ્તાવેજોમાં અન્ય પછાત વર્ગનું પ્રમાણપત્ર જોડવામાં આવ્યું હતું. નિયમો અનુસાર વેરિફાયર ટીમે આ વિસંગતતા શોધી યોગ્ય સુધારો કરાવવો જરૂરી હતો, પરંતુ ટીમ દ્વારા કોઈ તપાસ કર્યા વિના ફોર્મ મંજૂર કરી દેવામાં આવ્યું હતું.

ફોર્મ મંજૂર થયા બાદ વિદ્યાર્થીને ખાનગી શાળાની ફાળવણી પણ કરવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ શાળાએ કેટેગરી મુજબના મૂળ દસ્તાવેજો માંગતા સમગ્ર મામલો સામે આવ્યો હતો. વિદ્યાર્થી પાસે અનુસૂચિત જાતિ અથવા જનજાતિનું પ્રમાણપત્ર ન હોવાથી શાળાએ પ્રવેશ આપવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. પરિણામે વિદ્યાર્થી આરટીઈ હેઠળ મળનારા પ્રવેશથી વંચિત રહ્યો હતો. વાલીઓએ આ માટે સીધી રીતે શિક્ષણ વિભાગની બેદરકારી જવાબદાર ગણાવી હતી.

એનએસયુઆઈએ રજૂઆતમાં વધુ એક કેસનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો જેમાં વિદ્યાર્થીના દસ્તાવેજોની યોગ્ય રીતે ચકાસણી ન થતાં પ્રવેશ પ્રક્રિયામાં ગંભીર ગૂંચવણ સર્જાઈ હતી. સંગઠનના આગેવાનોનું કહેવું છે કે જો જિલ્લા કક્ષાએ વેરિફિકેશન દરમિયાન જવાબદારીપૂર્વક કામગીરી કરવામાં આવી હોત તો વિદ્યાર્થીઓને આવી પરિસ્થિતિનો સામનો કરવો ન પડ્યો હોત.

વિદ્યાર્થીઓ અને તેમના વાલીઓએ જણાવ્યું હતું કે આરટીઈ યોજના ખાસ કરીને આર્થિક રીતે નબળા વર્ગના બાળકોને ગુણવત્તાયુક્ત શિક્ષણ મળે તે માટે શરૂ કરવામાં આવી છે. પરંતુ શિક્ષણ વિભાગની બેદરકારીના કારણે ગરીબ પરિવારોના બાળકોને જ સૌથી વધુ નુકસાન ભોગવવું પડી રહ્યું છે. વાલીઓએ જણાવ્યું હતું કે ઓનલાઇન પ્રક્રિયા અંગે પૂરતી સમજ ન હોવાને કારણે તેઓ વિવિધ સહાય કેન્દ્રો પર નિર્ભર રહે છે અને અંતિમ જવાબદારી વેરિફિકેશન અધિકારીઓની રહેતી હોય છે.

એનએસયુઆઈ અને યુથ કોંગ્રેસના કાર્યકરોએ જિલ્લા શિક્ષણાધિકારીને રજૂઆત કરીને બંને વિદ્યાર્થીઓને તાત્કાલિક ન્યાય અપાવવા માંગ કરી છે. સાથે જ ભવિષ્યમાં આવી ભૂલો ફરી ન બને તે માટે જવાબદાર અધિકારીઓ સામે કાર્યવાહી કરવાની પણ માંગ કરવામાં આવી છે. રજૂઆતમાં જણાવાયું છે કે વેરિફાયર ટીમ દ્વારા યોગ્ય તપાસ અને દસ્તાવેજોની સુસંગતતા ચકાસવામાં આવી હોત તો વિદ્યાર્થીઓને પ્રવેશથી વંચિત રહેવું ન પડત.

આ મામલે શિક્ષણવિદોનું માનવું છે કે આરટીઈ જેવી મહત્વપૂર્ણ યોજનાઓમાં ટેક્નિકલ અથવા માનવીય ભૂલો ગરીબ વિદ્યાર્થીઓ માટે ગંભીર પરિણામો લાવી શકે છે. ખાસ કરીને ઓનલાઇન પ્રક્રિયામાં સામાન્ય વાલીઓને ઘણીવાર કેટેગરી, દસ્તાવેજ અને નિયમોની સંપૂર્ણ માહિતી ન હોવાને કારણે આવી ભૂલો થતી હોય છે. તેથી વેરિફિકેશન પ્રક્રિયાને વધુ પારદર્શક અને જવાબદાર બનાવવાની જરૂરિયાત છે.

જામનગરમાં સામે આવેલા આ બનાવ બાદ હવે જિલ્લા શિક્ષણ વિભાગ શું કાર્યવાહી કરે છે તેના પર સૌની નજર છે. વાલીઓએ આશા વ્યક્ત કરી છે કે બંને વિદ્યાર્થીઓને યોગ્ય ન્યાય મળશે અને ભવિષ્યમાં આરટીઈ પ્રવેશ પ્રક્રિયામાં વધુ સાવચેતી રાખવામાં આવશે જેથી અન્ય કોઈ વિદ્યાર્થીને આવી મુશ્કેલીનો સામનો ન કરવો પડે.