અમદાવાદમાં AI આધારિત સાયબર ઠગાઈનો પર્દાફાશ: DigiLocker અને KYC દ્વારા લોકોના નામે ખોલાતા નકલી બેંક ખાતાઓ

અમદાવાદ શહેરમાં વધતી જતી સાયબર ક્રાઈમની ઘટનાઓ વચ્ચે એક ખૂબ જ ચોંકાવનારો અને ગંભીર કિસ્સો સામે આવ્યો છે. શહેરની સાયબર ક્રાઈમ બ્રાન્ચે એક એવી ગેંગનો પર્દાફાશ કર્યો છે, જે આધુનિક ટેકનોલોજી, ખાસ કરીને AI (Artificial Intelligence) નો ઉપયોગ કરીને નિર્દોષ નાગરિકોના નામે બેંક ખાતા ખોલાવી અને ગેરકાયદેસર નાણાકીય વ્યવહારો કરતી હતી.

પોલીસે આ મામલે ચાર આરોપીઓની ધરપકડ કરી છે, જે તમામ રીઢા ગુનેગાર હોવાનું સામે આવ્યું છે. આ કેસે ફરી એકવાર સાબિત કર્યું છે કે ટેકનોલોજી જેટલી સહાયરૂપ છે, એટલી જ ખતરનાક પણ બની શકે છે જો તેનો ઉપયોગ ખોટી રીતે કરવામાં આવે.

🔍 મોડસ ઓપરેન્ડી: ટેકનોલોજીનો ખતરનાક ઉપયોગ

આ આરોપીઓ ખૂબ જ ચાલાકીથી પોતાની ઠગાઈને અંજામ આપતા હતા. તેઓ CHC (Community Health Center) પરથી મળતી UCL (Universal Client Kit) નો ગેરકાયદેસર ઉપયોગ કરતા હતા. આ કીટ સામાન્ય રીતે સરકારી સેવાઓ માટે વપરાય છે, પરંતુ આરોપીઓએ તેનો ઉપયોગ કરીને નાગરિકોના ઓળખપત્રો સાથે જોડાયેલા મોબાઈલ નંબર બદલી નાખતા હતા.

મોબાઈલ નંબર બદલાયા પછી, તેઓને તે વ્યક્તિના આધાર અને અન્ય દસ્તાવેજો પર સંપૂર્ણ કંટ્રોલ મળી જતો હતો. ત્યારબાદ, જ્યારે બેંક ખાતું ખોલાવવા કે KYC પ્રક્રિયા માટે વિડિયો વેરિફિકેશન જરૂરી બનતું, ત્યારે આરોપીઓ AI ટેકનોલોજીનો સહારો લેતા હતા.

AI દ્વારા તેઓ નકલી વીડિયો બનાવતા, જે સંપૂર્ણપણે અસલી જણાતો હતો. આ વીડિયો દ્વારા તેઓ સરળતાથી ઓનલાઇન વેરિફિકેશન પૂર્ણ કરી દેતા અને સિસ્ટમને છેતરી નાખતા હતા.

📂 DigiLocker અને KYCનો દુરુપયોગ

આ ગેંગ માત્ર મોબાઈલ નંબર બદલવામાં અટકતી નહોતી. તેઓ આગળ વધીને લોકોના DigiLocker એકાઉન્ટનો એક્સેસ મેળવી લેતા હતા. DigiLocker એક સરકારી પ્લેટફોર્મ છે, જેમાં નાગરિકોના મહત્વપૂર્ણ દસ્તાવેજો સંગ્રહિત હોય છે.

એકવાર DigiLocker એક્સેસ મળી જાય પછી, આરોપીઓ સરળતાથી કોઈપણ વ્યક્તિના દસ્તાવેજો મેળવી લેતા અને તેનો ઉપયોગ KYC (Know Your Customer) પ્રક્રિયા માટે કરતા. આ રીતે તેઓ નકલી બેંક ખાતાઓ ખોલાવી શકતા હતા—અને તે પણ વ્યક્તિને જાણ્યા વગર.

આ ખાતાઓનો ઉપયોગ બાદમાં ગેરકાયદેસર ટ્રાન્ઝેક્શન, મની લોન્ડરિંગ અને અન્ય ઠગાઈઓ માટે કરવામાં આવતો હતો.

⚠️ સાયબર ક્રાઈમ વિભાગની ચેતવણી

આ સમગ્ર ઘટનાના પગલે સાયબર ક્રાઈમ વિભાગે સામાન્ય નાગરિકોને ખાસ ચેતવણી આપી છે. લોકો માટે હવે વધુ સાવચેત રહેવું અત્યંત જરૂરી બની ગયું છે.

👉 ખાસ ધ્યાનમાં રાખવાની બાબતો:

પોતાના આધાર કાર્ડ, પાન કાર્ડ અથવા અન્ય દસ્તાવેજ કોઈ અજાણ્યા વ્યક્તિ સાથે શેર ન કરો

સમયાંતરે ચેક કરો કે તમારો મોબાઈલ નંબર કોઈ અજાણી સર્વિસ સાથે લિંક તો નથી ને

DigiLocker અને બેંક એકાઉન્ટમાં સિક્યુરિટી સેટિંગ્સ મજબૂત રાખો

કોઈ શંકાસ્પદ મેસેજ, કોલ અથવા ઇમેઇલ આવે તો તરત જ સત્તાવાર સાયબર ક્રાઈમ હેલ્પલાઇન પર ફરિયાદ કરો

📈 વધતી સાયબર ક્રાઈમની ચિંતાજનક સ્થિતિ

અમદાવાદ સહિત સમગ્ર દેશમાં સાયબર ક્રાઈમની ઘટનાઓ ઝડપથી વધી રહી છે. ખાસ કરીને AI જેવી નવી ટેકનોલોજી આવવાથી ગુનેગારો માટે નવા રસ્તાઓ ખુલ્યા છે. હવે ફેક કોલ, ફિશિંગ, OTP ફ્રોડ જેવી સામાન્ય ઠગાઈઓ સિવાય, AI આધારિત વીડિયો અને ડીપફેકનો પણ ઉપયોગ થવા લાગ્યો છે.

આ પરિસ્થિતિમાં સામાન્ય નાગરિક માટે જાગૃત રહેવું સૌથી મોટું હથિયાર છે. કોઈપણ નાની શંકા પણ અવગણવી નહીં—કારણ કે એક નાની ભૂલ પણ મોટા નુકસાનમાં ફેરવાઈ શકે છે.

🧾 નિષ્કર્ષ

આ કેસ માત્ર એક ગેંગની ધરપકડનો નથી, પરંતુ તે એક મોટો સંદેશ છે કે ડિજિટલ યુગમાં સુરક્ષા કેટલી મહત્વપૂર્ણ છે. ટેકનોલોજીનો યોગ્ય ઉપયોગ આપણું જીવન સરળ બનાવે છે, પરંતુ તેની સામે સાવચેતી રાખવી પણ એટલી જ જરૂરી છે.