મહિલા અનામત પર મોટું અપડેટ – લોકસભામાં આજે શું થયું?લોકસભામાં મહિલા અનામત બિલ ફેલ – 33% અનામત પર મોટો ઝટકો

લોકસભામાં મહિલા અનામત મુદ્દે રાજકીય ઘમાસાણ – બિલ પાસ ન થયું

ભારતની રાજનીતિમાં આજે મહિલા અનામત મુદ્દે લોકસભામાં ભારે ગરમાવો જોવા મળ્યો. મહિલાઓને લોકસભા અને રાજ્ય વિધાનસભામાં 33% અનામત આપવાના મુદ્દે ચર્ચા દરમિયાન સરકાર અને વિરોધ પક્ષ વચ્ચે તીખી બોલાચાલી થઈ. ખાસ કરીને, આ મુદ્દો ફરી ચર્ચામાં આવ્યો કારણ કે સરકાર દ્વારા અનામતના અમલને ઝડપથી લાગુ કરવા માટે નવું સંવિધાન સુધારા બિલ રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું.

આ ચર્ચાનો મુખ્ય આધાર 2023માં પસાર થયેલું નારી શક્તિ વંદન અધિનિયમ હતું, જેના હેઠળ મહિલાઓને 33% અનામત આપવાનો માર્ગ ખુલ્યો હતો. જોકે, આ કાયદો તાત્કાલિક લાગુ થવાનો નથી. તેમાં સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે પહેલા દેશવ્યાપી જનગણના અને ત્યારબાદ સીમા પુનર્નિર્ધારણ (Delimitation) પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા પછી જ અનામત અમલમાં આવશે.

આજે લોકસભામાં જે બિલ પર ચર્ચા થઈ રહી હતી તે આ પ્રક્રિયાને ઝડપથી પૂર્ણ કરી મહિલાઓને વહેલી તકે અનામતનો લાભ મળે તે માટે હતું. પરંતુ મતદાન દરમિયાન બિલને જરૂરી બે તૃતિયાંશ બહુમતી મળી શકી નહોતી. પરિણામે બિલ લોકસભામાં પાસ થઈ શક્યું નથી.

ચર્ચા દરમિયાન વિરોધ પક્ષે સરકાર પર આક્ષેપ કર્યો કે અનામતને Delimitation સાથે જોડવું એ રાજકીય લાભ મેળવવાનો પ્રયાસ છે. તેઓએ માગ કરી કે મહિલાઓને તાત્કાલિક અનામત આપવામાં આવે અને તેને અન્ય પ્રક્રિયાઓ સાથે ન જોડવામાં આવે. બીજી તરફ, સરકારએ જણાવ્યું કે આ એક વ્યવસ્થિત પ્રક્રિયા છે અને કાયદાકીય રીતે અમલ માટે આ પગલાં જરૂરી છે.

લોકસભામાં આ મુદ્દે ભારે હોબાળો જોવા મળ્યો. અનેક સાંસદોએ પોતાની-પોતાની દલીલો રજૂ કરી, જેના કારણે ચર્ચા દરમિયાન વાતાવરણ તણાવપૂર્ણ બન્યું. કેટલાક સભ્યોએ તો આ મુદ્દાને દેશની મહિલાઓના અધિકાર સાથે જોડીને ભાવનાત્મક રીતે રજૂ કર્યો.

આ ઘટનાથી સ્પષ્ટ થાય છે કે મહિલાઓને રાજકારણમાં વધુ પ્રતિનિધિત્વ આપવા માટે સહમતિ હોવા છતાં, તેના અમલને લઈને રાજકીય મતભેદ હજુ યથાવત છે. હાલ માટે, મહિલાઓને 33% અનામત આપવાનો માર્ગ તો ખુલ્લો છે, પરંતુ તેનો અમલ ક્યારે થશે તે અંગે હજુ અનિશ્ચિતતા છે.

આ મુદ્દો આગામી દિવસોમાં ફરી રાજકીય ચર્ચાનું કેન્દ્ર બનવાની શક્યતા છે, કારણ કે મહિલાઓના સશક્તિકરણ સાથે જોડાયેલો આ મુદ્દો દેશ માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે.